Anlatım Özellikleri: Duruluk

DURULUK

Anlatımda, gereksiz sözcüğün bulunmamasıdır. Güzel ve etkili bir anlatımda gereksiz ek veya söz tekrarlarına yer verilmez.

•Aynı anlamı veren sözcüklerin bir arada kullanılması duruluğu bozar.

Örnekler:

“Mecburen evden çıkmak zorunda kaldık.” cümlesinde aynı anlama gelen “mecburen” sözcüğüyle “zorunda kalmak” bir arada kullanılmış ve cümlenin duruluğu bozulmuştur. Cümleyi “Evden çıkmak zorunda kaldık.” ya da “Mecburen evden çıktık.” biçiminde söylediğimizde duru bir anlatım sağlanmış olur.

“Kişiden kişiye değişen, yoruma açık bir konuyu tartışmanızı istiyorum.” cümlesinde “kişiden kişiye değişmek” ile “yoruma açık olmak” aynı anlamlara gelen sözler olduğundan, bu cümlenin de duruluğa aykırı bir cümle olduğunu söyleyebiliriz.

“Sana itimadım, güvenim, saygım sonsuz.” cümlesinde “itimat” ile “güven” aynı anlama gelen sözcüklerdir. Gereksiz sözcüklerin kullanılması anlatımda engel teşkil eder ve anlamın duruluğunu bozar.

•Eklerin gereksiz kullanımı duruluğu bozar.

Örnek:

“Birçok şehirlerde bulundum.” cümlesinde “-ler” çokluk eki duruluk ilkesine aykırı olarak kullanılmıştır, cümleden çıkarılmalıdır. Çünkü “birçok” belgisiz sıfatı zaten çokluk bildirmektedir.

Not: Bir paragrafta gereksiz sözcük veya eklere yer verilmişse o paragraf duru değildir.

Önceki İçerikHüzün

Anlatım Özellikleri: Açıklık

AÇIKLIK: Anlatımın hiçbir tartışmaya yol açmadan, tek bir yargıyı açıkça ifade etmesidir. Açık anlatımdan birden çok yorum çıkmaz, herkes aynı şeyi anlar. Açıklığın olmadığı anlatımda...

Anlatın Özellikleri: Özlülük

ÖZLÜLÜK •Az sözle çok şey anlatmaktır. •Anlatım söz yığınından uzak, özet bir nitelik taşır. •Özlülüğün ustaca kullanımı yoğunluk ve derinliği de beraberinde getirir. Böylece anlatım okura yeni...

Hüzün

Pencerenin önünde oturuyordu. Dışarısı kapkaranlıktı, tek bir yıldız bile gözükmüyordu. Yağmur yağdığı içindi muhtemelen. Saat 12'yi geçmişti. Yeni yaşına resmen girmiş sayılıyordu, artık 25...

Anlatım Özellikleri: Doğallık

DOĞALLIK (=İÇTENLİK=SAMİMİYET) Anlatımın zorlamalardan, yapmacıklıktan uzak olarak, içten bir anlatımla samimi bir şekilde yapılmasıdır. •Özellikle deneme türündeki yazılarda içtenlik, aranan bir özelliktir. Örnek: Yalnızsınızdır; etrafınız her daim yosun...

Nasıl Yazmalı, Montaigne

Yazarken kitapları bir yana bırakır, aklımdan çıkarırım; kendi gidişimi aksatırlar diye. Gerçekten de iyi yazarlar üstüme fena abanır, yüreksiz ederler beni. Hani bir ressam...

Kitap ve Okumak Üzerine, Cemil Meriç

Kitap “Her toplum bir kitaba dayanır: Ramayana Neşideler Neşidesi veya Kur’an. Senin kitabın hangisi?” Dostoyevski, “Avrupa’yı kendimizden çok daha iyi tanıyoruz”, diyor. Biz ne kendimizi...