Anlatım Özellikleri: Akıcılık

AKICILIK

Akıcılık, anlatımın pürüzsüz olması, hiçbir engele uğramadan akıp gitmesi demektir. Anlatımda akıcılığı, bir nehrin akıp gitmesiyle somutlaştırabiliriz. Nehrin akışı sırasında suyun karşısına çıkan taş, kaya gibi unsurlar suyun akışını nasıl engellerse anlatımda da anlatımın akışını engelleyen durumlar bulunur.

•Gereksiz ek, hece veya sözcük bulunması,

•anlatım sırasında ses akışını bozan ses veya sözcüklere yer verilmesi veya

•söylenmesi güç sözcüklerin metinde kullanılması akıcılığa engel olan durumlardır.

. Akıcılığı sağlamak için şiirlerde asonans ve aliterasyonlara başvurulur.

Örnek:

Güneş batmak üzereydi; hava serinlemişti, üşüdü, hırkasını aldı sırtına. Çevre sakindi, sanki herkes uykudaydı. Sessizlik vardı, içi ürperdi, koşup gitti içeriye, radyoyu açtı. Bir müzik yayıldı ortalığa, “Oh!” dedi, içi rahatladı. Tekrar döndü balkona, hava serindi; ama hırkası vardı, üşümüyordu. Müzik vardı hafiften, sessizlik kaybolmuştu, şimdi rahat rahat okuyabilirdi kitabını.

Bu paragrafta anlatım hiçbir engele takılmadan akıp gitmektedir. Buna karşın aşağıdaki paragrafın anlatımı “program” sözcüğünün tekrarından dolayı pürüzlüdür.

Programlarının izlenme oranından memnun olamayan Televizyon kanallarının yeni program arayışı aslında programlardan değil, program içeriklerinden kaynaklanmaktadır.

•Gereksiz ek veya heceler de akıcılığı bozar.

“Sevgisiz büyüdüğünden, güvensiz olduğundan topluma uyum sağlayamıyordu.” cümlesinde “-den” eki gereksiz kullanılmıştır. Aynı ekin tekrar tekrar kullanılması akıcılığa engel oluşturur. Bu cümleyi “Sevgisiz büyüyüp güvensiz olduğundan topluma uyum sağlayamıyordu.” şeklinde akıcı hâle getirebiliriz.

Aynı şekilde “Kişiden, zamandan ve olaydan arınılmış bir öyküleme yoktur.” cümlesinde “den” eki gereksiz tekrarlanmış ve “arınılmış” sözcüğünde “-il” eki gereksiz yere kullanılmış, akıcılığı bozmuştur. Bunun yerine “Kişi, zaman ve olaydan arınmış bir öyküleme yoktur.” denmelidir.

Önceki İçerikHüzün

Anlatım Özellikleri: Özgünlük

ÖZGÜNLÜK Anlatımın veya düşüncelerin başka bir anlatıma veya düşünceye benzememesi, hiçbir yapıtı veya düşünceyi taklit etmemesidir. Özgünlük anlatımın içeriğinde ya da biçiminde olabileceği gibi her...

Anlatım Özellikleri: Doğallık

DOĞALLIK (=İÇTENLİK=SAMİMİYET) Anlatımın zorlamalardan, yapmacıklıktan uzak olarak, içten bir anlatımla samimi bir şekilde yapılmasıdır. •Özellikle deneme türündeki yazılarda içtenlik, aranan bir özelliktir. Örnek: Yalnızsınızdır; etrafınız her daim yosun...

Anlatım Özellikleri

Duygu ve düşüncelerin açık ve net bir şekilde anlatılması gerekir. Anlatılacak hâl ve olay, betimlenecek görüş ve sezgi, dile getirilecek duygu ve düşünce anlatıcının...

Anlatın Özellikleri: Sağlamlık

SAĞLAMLIK •Anlatımın dil bilgisi kurallarına uygun olmasıdır. •Öge eksiklikleri, eklerin yanlış kullanımı gibi dil bilgisel yanlışlar sağlamlığı bozar. •"Ben ağaçevimin tepesinde oturup. Tek gözlü bir kertenkele gibi...

Anlatım Özellikleri: Tutarlılık

TUTARLILIK •Anlatımın mantık kurallarına uyması, duygusal ve düşünsel çelişkiler taşımaması, konudan sapılmaması tutarlılıkla ilgilidir. "Öykü ile şiir akraba türlerdir. Ancak şiir, sanatçıya çektirdiği çile bakımından öyküden...

Nasıl Yazmalı, Montaigne

Yazarken kitapları bir yana bırakır, aklımdan çıkarırım; kendi gidişimi aksatırlar diye. Gerçekten de iyi yazarlar üstüme fena abanır, yüreksiz ederler beni. Hani bir ressam...